تلفن تماس : 88330133      09124540649

با زندگی اجتماعی موریانه ها بیشتر آشنا شوید

شناخت انواع موریانه 

موریانه شامل گروه خاصی از حشرات با استحاله ناقص هستند که در آن ها بال های جلویی و عقبی غشایی و تقریباً به یک اندازه است. در این گروه فقط افراد نر و ماده جنسی Reproductives در مدت محدودی از زندگی خود بال دارند و پس از پرواز جفت یابی، بال های خود را از دست می دهند. در این حشرات شاخک های رشته ای و قطعات دهانی از تیپ جونده است. موریانه ها همه چیز خوارند Omnivorous و عمدتاً از مواد متنوعی شامل مواد گیاهی خشک، الیاف و فرآورده های پشمی و پنبه ای، کاغذ دیواری، چرم، لینولئوم، موکت، لاستیک، پوشش کابل ها، جانوران نگاهداری شده در موزه ها و انواع فرآورده های چوبی تغذیه می کنند. گفته می شود که در بین مواد آلی تنها استات سلولز از گزند این حشرات در امان است.

 تخم ریزی موریانه

موریانه عمدتاً در مناطق حاره و نیمه حاره فعالیت دارند، ولی در نواحی معتدله و سردسیر با نفوذ در اعماق زمین و بخصوص در مناطق شهری دامنه انتشار جغرافیایی خود را توسعه می دهند. موریانه عموماً در محیط مرطوب و تاریک زندگی می کنند. انواع زیرزمینی آن ها که از نظر اقتصادی حایز اهمیت هستند، از طریق ایجاد دالان های زیرزمینی و یا کانال های سرپوشیده ای که در سطح دیواره ها، ستون ها و غیره ایجاد می کنند به داخل ساختمان ها و محل های تأمین مواد غذایی نفوذ می کنند.

موریانه ها زندگی اجتماعی دارند و در کلنی هایی مرکب از افراد جنسی ( نر و ماده بارور) کارگران، سربازان و پوره هایی در سنین مختلف بطور دسته جمعی زندگی می کنند، بسته به نوع موریانه، لانه آن ها ممکن است در اعماق خاک، در داخل برآمدگی های خاکی یا کارتنی مرتفع Termitaria در داخل تنه پوسیده درختان و حتی روی تیرهای تلفن، تلگراف و غیره ساخته شود. بعضی موریانه ها لانه خود را در داخل چوب های خشک یا اثاثیه چوبی در داخل ساختمان بنا می کنند.

نرها و ماده های بالدار، مبدأ و نقطه شروع کلونی های موریانه می باشند این حشرات در یک روز آفتابی و متعاقب چند ساعت بارندگی کلونی را در که آن به وجود آمده اند ترک داده و در فضا به پرواز در می آیند( Nuptal flight). معمولاً در هر ناحیه موریانه های بالدار کلونی های مختلف از یک گونه، همزمان خارج می شوند. این پرواز عمدتاً به منظور جفت یابی و انتخاب اصلح صورت می گیرد. جفتگیری در داخل لانه صورت می گیرد بر خلاف مورچگان و زنبور عسل، جانور نر در کنار ملکهیا ماده تخمگذار باقی می ماند. این دو موریانه بلافاصله پس از پرواز جفت گیری بال های خود را از دست می دهند. بال ها از محل شیار مخصوصی که نزدیک به قاعده است قطع می شود و چهار پولک کوچک در پشت قفسه سینه باقی می ماند. موریانه ها در این مرحله سلول کوچکی در خاک تعبیه می کنند و حشره ماده در آن چند تخم می گذارد. این زوج تا تفریخ تخم ها از آن مواظبت می کنند و پس از باز شدن تخم ها نوزادان تازه از تخم خارج شده مراقبت کرده و به آن ها غذا می دهند، موریانه ها در این مرحله از ذخایر بدن خود به نوزادان غذا می دهند، تغذیه نوزادان در موریانه ابتدا از مدفوع حشرات کامل است (Proctodeal) بعضی از گونه ها که قارچ خوارند توسط ذخیره مواد قارچی که ملکه در حفره دهانی قبل از خروج از کلونی مادر به همراه بر می دارد تغذیه می شوند. در موریانه چوبخوار که در هضم مواد غذایی احتیاج به همزیستی تک یاخته ها در داخل جهاز هاضمه دارند، انتقال این موجودات در لوله های هاضمه نوزادان از طریق تغذیه Proctodeal صورت می گیرد. به هر حال تغذیه نوزادان برای ملکه کار آسانی نیست و اولین سری کارگران که توسط ملکه پرورش داده می شوندمعمولاً کوچکتر از کارگرانی هستند که در مراحل بعدی پرورش می یابند. گاهی ملکه تعدادی از نوزادان خود را که قادر به پرورش آن نیست از بین می برد. در موریانه چوب های خشک Kalotermitidae اولین دسته نوزادان، که تماماً تبدیل به کارگر می شوند یک موریانه سرباز هم تولید می شود. از آن به بعد تا تعداد کارگران به 20 تا 30 عدد نرسیده باشد، سرباز دیگری به وجود نمی آید. باید توجه داشت که ملکه پس از اولین سری تخم ها که می گذارد، تا فعال شدن کارگران حاصل از این تخم ها دیگر تخم نمی گذارد.

Reticulitermes

 موریانه سرباز

بر خلاف مورچگان سرعت زاد و ولد موریانه در آغاز زیاد نیست و در شرایط آزمایشگاهی مشاهده شده که پس از یک سال تعداد آن ها در Reticulitermes به 40 تا 50 عدد می رسد. البته در مناطق حاره مسئله فرق می کند و در همین مدت تعداد موریانه های Macrotermes به چندین صدهزار می رسند.

مرحله دوم فعالیت موریانه ها از موقع فعال شدن اولین سری کارگران آغاز می شود. از این موقع به بعد ملکه فقط تخم می گذارد و بقیه فعالیت های داخل کلونی از پرورش نوزادان، توسعه لانه و تأمین غذا بر عهده کارگران است. در کلونی موریانه علاوه بر کارگران به سن رشد رسیده، پوره های سنین پایین تر هم در فعالیت های داخل کلونی مشارکت دارند و از نظر جنسیت در تمام مراحل ممکن است نر یا ماده عقیم باشند.در یک کلونی خوب رشد کرده معمولاً تعدادی موریانه سرباز مشاهده می شود که وجه تشخیص آن ها کپسول سربزرگ و آرواره های بلند و خوب رشد کرده است. در موریانه های خانواده Kalotermitidae کارگر وجود ندارد و کار پرستاری و تأمین غذا در کلونی بر عهده پوره هاست. در این گروه فاصله بین دو تغییر جلد در پوره مدت زیادی طول می کشد.

مرحله سوم فعالیت موریانه با پیدا شدن افراد جنسی ( ماده ها و نرهای بالدار) خاتمه می یابد. البته کلونی به فعالیت خود ادامه می دهد و ملکه می تواند چندین سال به تولید مثل بپردازد، وقتی ملکه قدرت تخم ریزی خود را از دست داد، یا موریانه نر بارور از بین رفت کلونی برای یک یا هر دو آن ها جانشین معین می کند. جانشین های اولیه، موریانه های بالداری هستند که هنوز فرصت خروج از لانه و پرواز Nuptal را پیدا نکرده اند، در این صورت تعدادی از آن ها برای جایگزینی موریانه مادر انتخاب می شوند. از اختصاصات این موریانه آن است که بال های آن ها از محل شیار مخصوص جدا نشده است و قسمت قطع شده دارای لبه است که نشان دهنده قطع بال توسط آرواره های آن ها می باشد.

در صورتی که موریانه بالداری که در کلونی نباشد از میان پوره های افراد جنسی که در آن ها بال ها هنوز شکل نهایی به خودش نگرفته تعدادی به عنوان ملکه انتخاب می شوند. این افراد بدون تغییر جلد، ولی طی مراحل تکامل مرفولوژیک، از نظر جنسی بالغ شده و شروع به تخمگذاری می کنند. در این صورت بال ها به صورت صفحاتی کوچک به طور ناقص در پشت قفسه سینه باقی می مانند. اندازه این صفحات پشتی بستگی به سنی دارد که موریانه ها برای وظیفه تولید مثل انتخاب شده اند. این موریانه ها به صورت فردی اگر چه به اندازۀ ملکه اصلی تخم نمی گذارند، ولی به تعداد زیاد و در مجموع بیشتر از ملکه اصلی تخم می گذارند و باعث گسترش جمعیت کلونی می شوند. تعداد ملکه های جایگزین شده در موریانه های جنس Hodotermes گاهی به پنجاه عدد می رسد. این موریانه ها بر خلاف ملکه اصلی که اندازه آن چندین برابر موریانه های کارگر است، جثه خیلی درشت ندارند. در موریانه های لانه کارتنی در مناطق حاره، ملکه اصلی سال ها عمر می کند و طول شکم به چندین سانتی متر می رسد. تصور می رود که مکانیسم تولید افراد جنسی اعم از اصلی یا ثانوی در رابطه با فرومن هایی است که توسط افراد جنسی در کلونی پخش می شود و از این لحاظ مشابه زنبور عسل هستند.

در موریانه های خانواده Hodotermes ، Termitidae و Mastotermitidae از کلونی اصلی، ممکن است توده هایی جدا شده و از طریق تولید ملکه های ثانوی، کلونی های جدید به وجود آید.

 طبقه بندی انواع موریانه ها

موریانه ها شامل شش خانواده و متجاوز از 200 گونه در نقاط مختلف دنیا می باشند که از این عده 6 تا 8 گونه از 2 تا 3 خانواده در ایران انتشار دارند.

 کلید شناسایی خانواده ها بر اساس افراد بالدار

پنجه ها به طور مشخص پنج مفصلی، دارای بالشتک، شاخک ها حدود 30 مفصل دارند. بال عقبی دارای لب آنال ( Anal Lobe) Mastotermitidae پنجه ها از سطح بالایی چهار مفصلی دیده می شوند، شاخک ها به ندرت بیشتر از 27 بند و لب Anal مشاهده نمی شود.

پولک بال جلویی قاعده پولک بال عقبی را می پوشاند. بال ها مشبک – پولک بال جلویی کوتاه و به قاعده بال عقبی نمی رسد.Stylotermes sp Stylotermitidae

دارای دو چشم ساده، فاقد چشم ساده

دارای فونتانل مشخص در جلوی سر Rhinotermitidae ، فاقد فونتانل Kalotermitidae

 کلید شناسایی بر اساس مقایسه سربازها

پنجه ها پنج مفصلی است Mastotermitidae پنجه ها چهار مفصلی است و ندرتاً یک بند کوچک نیز دیده می شود.

چشم ها رنگی و Cerci خیلی بلند ، چشم ها رنگین ولی Cerci خیلی کوتاه

سرگرد یا کمی مخروطی Hodotermitidae سر پهن و کم و بیش زاویه دار Termitidae

دارای فونتانل در جلوی سر فاقد فونتانل Kalotermitidae

پیش گرده صاف و بدون لب جلویی Rhinotermitidae پیش گرده شبیه زین و در قسمت جلو دارای برآمدگی Termitidae

 کلید شناسایی بر اساس مقایسه کارگران

آرواره راست دارای یک دندانه کمکی در قاعده اولین دندانه کناری آرواره راست فاقد دندانه کمکی

حشرات معمولاً درشت، دارای پیگمان های رنگین Termopsidae حشرات کوچک و سفیدرنگ است.

دارای چشم مرکب Hodotermitidae - فاقد چشم مرکب Termitidae

در خانواده های Mastotermitidae و Kalotermitidae کارگر حقیقی وجود ندارد.

کنترل و مبارزه با موریانه : اگر شما در تهران و یا شهرهای اطراف آن به سر می برید موریانه به خانه شما هجوم آورده شرکت نگین دشت در ارائه خدمات زیست محیطی و درمان تخصصی از بین بردن انواع گوئنه های موریانه در خدمت شما عزیزان می باشد.

 منبع مقاله: شرکت نگین دشت

طبق ماده 12 فصل سوم قانون جرائم رایانه هرگونه کپی برداری ممنوع بوده و پیگرد قانونی دارد! 

نظرات (1)

0 از 5 براساس 0 رای
هنوز نظری ارسال نشده است
این نظر توسط مدیر سایت کمینه شده است

موریانه یکی از موجودات عجیب خداست.
نظم در فرایند زندگی باعث شده نشه به راحتی موریانه رو ریشه کن کرد

  1. بهتر است نام و نظر خود را فارسی تایپ کنید ( برای انتشار سریع نظر یا افزودن فایل پیوست، باید وارد حساب کاربری خود شوید )
رتبه دهید:
پیوست (0 / 3)
انتشار موقعیت


درباره شرکت نگین دشت

شرکت مهندسی نگین دشت با بیش از ربع قرن تجربه به صورت تخصصی در زمینه خدمات سمپاشی حشرات ، طعمه گذاری انواع موش و مبارزه با آفات خانگی و صنعتی مانند ،سوسک ، ساس ، پشه ، موریانه ، کنه ، مورچه ، کک ، موش و...  با افتخار در خدمت هموطنان عزیزمان می باشد.

در ارتباط باشید :

    

اطلاعات تماس

شما میتوانید هم اکنون سوالات مربوط به ضد عفونی و سمپاشی حشرات را به طور مستقیم با کارشناس نگین دشت مطرح فرمایید.

 این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
 logo-samandehi
 

ارتباط با ما

ارتباط مستقیم با کارشناسان ما در شبکه های اجتماعی